Zacznij od małych kroków
Retencja deszczówki, zachowanie drzew i ograniczenie uszczelnionych powierzchni mogą przynieść zauważalne efekty.
Silne opady, okresy suszy i wysokie temperatury coraz częściej wpływają na sposób użytkowania budynków i ich otoczenia. Odpowiedzią mogą być rozwiązania określane jako błękitno-zielona infrastruktura.
Elementy „błękitne” służą zatrzymywaniu, magazynowaniu i wykorzystywaniu wody. Elementy „zielone” wykorzystują roślinność i naturalne procesy przyrodnicze. Łącząc oba podejścia, można poprawić gospodarowanie deszczówką, ograniczyć przegrzewanie otoczenia oraz stworzyć miejsca przyjazne dla roślin i zwierząt.
Woda powinna pozostać jak najbliżej miejsca opadu
Na szczelnych nawierzchniach woda szybko spływa do kanalizacji. Podczas intensywnych opadów może to przeciążać system odprowadzania wody, a w okresach suchych powodować szybsze przesuszanie terenu.
Do prostych sposobów zatrzymywania deszczówki należą:
- zbiorniki na wodę opadową,
- ogrody deszczowe,
- niecki i rowy chłonne,
- nawierzchnie przepuszczalne,
- zielone dachy,
- odpowiednio ukształtowane tereny zielone.
Zgromadzoną wodę można wykorzystywać między innymi do podlewania roślin. Rozwiązanie należy jednak dostosować do rodzaju gruntu, ukształtowania terenu i sposobu odwodnienia budynku.
Zieleń pomaga chłodzić otoczenie
Drzewa, krzewy i inne rośliny zapewniają cień, zatrzymują część wody oraz zmniejszają nagrzewanie nawierzchni. Szczególnie cenne są duże drzewa, dlatego przed ich usunięciem warto rozważyć, czy nie można ich zachować i włączyć do planowanego zagospodarowania terenu.
Dobrym rozwiązaniem mogą być również łąki kwietne, żywopłoty z różnych gatunków roślin, zielone dachy i zielone ściany. Nie każda przestrzeń musi być regularnie koszonym trawnikiem.
Jak wspierać bioróżnorodność?
Bioróżnorodność oznacza różnorodność gatunków, siedlisk i zależności między organizmami. Na terenie nieruchomości można ją wspierać poprzez:
- sadzenie rodzimych i zróżnicowanych gatunków roślin,
- zapewnienie roślin kwitnących od wiosny do jesieni,
- ograniczenie stosowania pestycydów,
- rzadsze koszenie części terenu,
- pozostawienie fragmentów naturalnego podłoża,
- tworzenie miejsc schronienia dla owadów, ptaków i małych zwierząt,
- ograniczenie nadmiernego oświetlenia nocnego.
Warto unikać gatunków inwazyjnych, które mogą wypierać lokalną roślinność. Dobór roślin powinien uwzględniać warunki siedliskowe: dostępność wody, nasłonecznienie, rodzaj gleby oraz odporność na suszę.
Od czego zacząć?
Nawet niewielka nieruchomość może zostać zmieniona etapami:
- sprawdź, którędy odpływa woda podczas deszczu,
- ogranicz powierzchnie całkowicie uszczelnione,
- ustaw zbiornik na deszczówkę,
- posadź drzewa i krzewy odpowiednie do miejsca,
- wydziel fragment rzadziej koszony,
- zrezygnuj z chemicznych środków tam, gdzie nie są konieczne.
W przypadku większych inwestycji, takich jak zielony dach, rozbudowany system retencji czy zmiana odwodnienia, potrzebna jest konsultacja projektowa. Należy uwzględnić konstrukcję budynku, przepisy, warunki gruntowe oraz bezpieczeństwo sąsiednich nieruchomości.
Błękitno-zielona infrastruktura nie musi oznaczać kosztownej przebudowy całego terenu. Często zaczyna się od zatrzymania deszczówki, posadzenia odpowiednich roślin i pozostawienia większej przestrzeni naturalnym procesom.